Jak thajština vyjadřuje čas bez časů: กำลัง (právě), แล้ว (už), ยังไม่ (ještě ne), จะ (budoucnost), เคย (zkušenost) a เพิ่ง (právě teď).
Umím říct, že se něco právě děje, už se stalo, ještě se nestalo, stane se, nebo že jsem to už někdy dělal.
Podívejte se na tyto příklady. Dokážete rozpoznat gramatický vzorec?
กินข้าวหรือยังคะ
Už jsi jedl?
ผมกินแล้วครับ
Už jsem jedl.
เขากำลังอาบน้ำอยู่
Je teď ve sprše.
พรุ่งนี้จะไปเกาะสมุย
Zítra jedu na Ko Samui.
Zaměřte se na zvýrazněné části. Co mají společného?
Thai verbs have no tenses. กิน (kin) is eat, ate, eaten and will eat. When the time matters, Thai adds a time word (เมื่อวาน (mʉ̂a-waan), พรุ่งนี้ (phrûng-níi)) or a small marker that says whether the action is finished, under way, coming or not yet. When the context is clear, it adds nothing.
Romanisation used here: long vowels are doubled (aa, ii, ɔɔ) and the tone is marked on the first vowel letter - mid unmarked, low à, falling â, high á, rising ǎ; ph, th, kh are aspirated (with a puff of air, as in "pin"), p, t, k are not (as in "spin"), and j stands for จ.
| Marker | Position | Meaning | Example |
|---|---|---|---|
| กำลัง (kam-lang) | before the verb (often with อยู่ after it) | in progress now | กำลังกินข้าวอยู่ (kam-lang kin khâao yùu) I'm eating |
| แล้ว (lɛ́ɛo) | after the verb or adjective | done; a new situation | กินแล้ว (kin lɛ́ɛo) I've eaten |
| ยังไม่ (yang mâi) | before the verb | not yet | ยังไม่กิน (yang mâi kin) I haven't eaten yet |
| ยัง (yang) ... อยู่ (yùu) | around the verb | still | ยังทำงานอยู่ (yang tham-ngaan yùu) still working |
| จะ (jà) | before the verb | future, intention | จะไป (jà pai) will go |
| เคย (khəəi) | before the verb | have ever, used to | เคยไป (khəəi pai) have been |
| เพิ่ง (phə̂ng) | before the verb | just | เพิ่งมาถึง (phə̂ng maa thʉ̌ng) just arrived |
แล้ว marks that something has happened or that a situation has changed: ฝนตกแล้ว (fǒn tòk lɛ́ɛo) "It's started raining", อิ่มแล้ว (ìm lɛ́ɛo) "I'm full (now)". It can even sit with the future: จะไปแล้ว (jà pai lɛ́ɛo) "I'm about to go". A plain past event with a time word needs no marker at all: เมื่อวานผมไปตลาด "Yesterday I went to the market".
กินข้าวหรือยัง? (kin khâao rʉ̌ʉ yang) is a friendly greeting as much as a question. The answers use the same markers: กินแล้ว (kin lɛ́ɛo) "Yes, I have" or ยัง (yang) / ยังไม่ได้กิน "Not yet". The same pattern asks about anything: เสร็จหรือยัง? "Finished yet?"
เคยไปเชียงใหม่ไหม? (khəəi pai chiang-mài mǎi) "Have you ever been to Chiang Mai?" - เคย "Yes" or ไม่เคย (mâi khəəi) "No, never". ยังไม่เคย means "not yet": the speaker expects to go one day.
Resist translating every English tense. "I ate", "I have eaten" and "I had eaten" are often all just กินแล้ว, or กิน with a time word. What Thai does want is the marker in the right place: กำลัง, จะ, เคย, เพิ่ง and ยังไม่ before the verb; แล้ว and อยู่ after it.
Použijte tuto gramatiku ve cvičeních kurzu A1
Procvičovací cvičeníกินข้าวหรือยังคะ
Už jsi jedl?
หรือยัง = "yet?". Thais use this question as a warm greeting.
ผมกินแล้วครับ
Už jsem jedl.
แล้ว after the verb: done.
เขากำลังอาบน้ำอยู่
Je teď ve sprše.
กำลัง before the verb and อยู่ after it: in progress right now.
พรุ่งนี้จะไปเกาะสมุย
Zítra jedu na Ko Samui.
จะ before the verb for the future; พรุ่งนี้ already sets the time.
Kontrola k tomuto tématu se připravuje
Připravené nápovědy jsou zdarma
Procvičit v kurzu
Použijte tuto gramatiku ve cvičeních kurzu A1