Ünlü uyumu
Vowel harmony — the fundamental rule of Turkish: front/back and rounded/unrounded vowel agreement in suffixes
Can apply vowel harmony when adding suffixes to words
Look at these examples. Can you spot the grammar pattern?
Kitaplar masada, defterler çantada.
The books are on the table, the notebooks are in the bag.
Gözüm güzel, gözün güzel.
My eye is beautiful, your eye is beautiful.
Okulumuz büyük, evlerimiz küçük.
Our school is big, our houses are small.
Pay attention to the highlighted parts. What do they have in common?
Ünlü uyumu (sesli harf uyumu) Türkçe'nin en temel kuralıdır. Eklerdeki ünlüler, kelimenin son ünlüsüne göre değişir.
Büyük Ünlü Uyumu (2 yönlü): Kalın ünlülerden sonra kalın, ince ünlülerden sonra ince ünlü gelir.
| Kalın (arka) | İnce (ön) |
|---|---|
| a, ı, o, u | e, i, ö, ü |
Örnek — çoğul eki:
| Kelime | Son ünlü | Çoğul | Kural |
|---|---|---|---|
| araba | a (kalın) | arabalar | -lar |
| ev | e (ince) | evler | -ler |
Küçük Ünlü Uyumu (4 yönlü): Bazı ekler 4 farklı biçim alır: ı/i/u/ü
| Son ünlü | Ek ünlüsü | Örnek |
|---|---|---|
| a, ı | ı | kız → kızı |
| e, i | i | ev → evi |
| o, u | u | yol → yolu |
| ö, ü | ü | göz → gözü |
İpucu: Her ek öğrendiğinizde, ünlü uyumunu düşünün! Bu kural Türkçe'nin her yerinde geçerlidir.
Common Error Patterns
Used front vowel suffix after back vowel word or vice versa
Check the last vowel of the stem: a/ı/o/u → back suffixes (-lar, -dan), e/i/ö/ü → front suffixes (-ler, -den)
Used wrong rounded/unrounded variant in 4-way suffix
For 4-way suffixes (ı/i/u/ü): match both front/back AND rounded/unrounded of the last vowel
Kitaplar masada, defterler çantada.
The books are on the table, the notebooks are in the bag.
kitap ends in back vowel a → -lar; defter ends in front vowel e → -ler. This is büyük ünlü uyumu.
Gözüm güzel, gözün güzel.
My eye is beautiful, your eye is beautiful.
göz has front rounded ö → possessive suffix uses ü: göz-üm (my eye), göz-ün (your eye). This is küçük ünlü uyumu (4-way).
Okulumuz büyük, evlerimiz küçük.
Our school is big, our houses are small.
okul → back vowels → okul-u-muz (our school); ev → front vowels → ev-ler-i-miz (our houses). Every suffix follows harmony!
Practice in course
Apply this grammar in A1 course exercises