Genitiv plurálu funguje jako v češtině (nulová koncovka u žen a měst: жінок, міст), ale mužský rod bere -ів místo českého -ů: столів, братів (ne «stolů»). Malá uzavřená skupina má -ей (ночей). Vkladné о/е jako v češtině: сестер, вікон. Vyžadují ji čísla od pěti a slova багато, кілька, немає.
Umím tvořit a používat genitiv plurálu (столів, книжок, ночей, гривень) po číslech od pěti, po slovech množství a po záporu — při nakupování, cenách a množství.
Podívejte se na tyto příklady. Dokážete rozpoznat gramatický vzorec?
На Святвечір бабуся готує дванадцять пісних страв, серед них — миска вареників і глечик узвару.
Na Štědrý večer babička vaří dvanáct postních jídel, mezi nimi mísu varenyků a džbán uzvaru.
На Житньому ринку я купила п'ять кілограмів слив, десять яблук і два пучки кропу.
Na Žytním trhu jsem koupila pět kilogramů švestek, deset jablek a dva svazky kopru.
У нас багато друзів у Львові, але сьогодні в касі немає квитків на нічний потяг.
Máme ve Lvově hodně přátel, ale dnes u pokladny nejsou lístky na noční vlak.
Zaměřte se na zvýrazněné části. Co mají společného?
Jako čeští mluvčí máte velkou výhodu: logika genitivu plurálu je stejná (nulová koncovka u ženského a středního rodu), učíte se hlavně jednu odlišnou koncovku.
| Čeština | Ukrajinština |
|---|---|
| mostů, bratrů | мостів, братів (mužský rod má -ів, ne -ů) |
| nocí, hostů | ночей, гостей (měkký typ -ей) |
| žen, oken, sester | жінок, вікон, сестер (nula + vkladné е) |
Vkladné о/е funguje jako české е (sester = сестер, oken = вікон), a v zavřené slabice o/e → і: село → сіл (srov. české «vsí»). Rozdíl k zapamatování je mužské -ів místo -ů: столів, друзів. Formu vyžadují čísla od pěti a slova багато, кілька, немає.
Použijte tuto gramatiku ve cvičeních kurzu A2
Procvičovací cvičeníChyby dělá hlavně mužská koncovka: -ів, ne české -ů (столів, друзів). Měkký typ má -ей (ночей). Vkladné о/е jako v češtině: сестер, вікон; v zavřené slabice o/e → і: село → сіл.
Wrong genitive-plural form: Russian -ов/-ев carried into Ukrainian («столов», «братьев» instead of столів, братів), a missing zero ending with wrong epenthesis («книжек» instead of книжок, «сестр» instead of сестер), or failure to switch to the genitive plural after quantity words and 5+ («багато яблуко», «п'ять гривня»).
Three endings: hard/most masculine -ів/-їв (столів, братів, друзів); a small fixed set on -ей (ночей, гостей, коней, людей, дітей); feminine and neuter usually ZERO (книжок, вікон, сестер, гривень) — often with an inserted о/е and, in closed syllables, о/е → і (село → сіл). This form is required after 5+, and after багато, мало, кілька, скільки, немає.
На Святвечір бабуся готує дванадцять пісних страв, серед них — миска вареників і глечик узвару.
Na Štědrý večer babička vaří dvanáct postních jídel, mezi nimi mísu varenyků a džbán uzvaru.
дванадцять страв, вареників: po 12 genitiv plurálu (страв — nulová koncovka, вареників — mužské -ів).
На Житньому ринку я купила п'ять кілограмів слив, десять яблук і два пучки кропу.
Na Žytním trhu jsem koupila pět kilogramů švestek, deset jablek a dva svazky kopru.
кілограмів, слив, яблук: po pěti a deseti genitiv plurálu; слив, яблук mají nulovou koncovku.
У нас багато друзів у Львові, але сьогодні в касі немає квитків на нічний потяг.
Máme ve Lvově hodně přátel, ale dnes u pokladny nejsou lístky na noční vlak.
багато друзів, немає квитків: багато i zápor немає vyžadují genitiv plurálu (друзів s -ів, ne «-ей»).
Procvičit v kurzu
Použijte tuto gramatiku ve cvičeních kurzu A2