Witnessed/definite past tense (di-past): -dı/-di/-du/-dü and -tı/-ti/-tu/-tü
Can describe past events that were personally witnessed or experienced
Подивіться на ці приклади. Чи можете ви помітити граматичну закономірність?
Dün sinemaya gittim.
Вчора я ходив у кіно.
Kahvaltıda yumurta yedim, çay içtim.
На сніданок я їв яйця і пив чай.
Seni dün görmedim, neredeydin?
Я тебе вчора не бачив, де ти був?
Зверніть увагу на виділені частини. Що у них спільного?
Turkish has two simple past tenses. The one with -dı (görülen geçmiş zaman, the "seen past") is for things you witnessed yourself or know for certain. It is the everyday past, the one you will use most.
Verb stem + -dı / -di / -du / -dü (or -tı / -ti / -tu / -tü after a voiceless consonant) + a short personal ending:
| Person | gelmek (come) | yazmak (write) | görmek (see) |
|---|---|---|---|
| ben | geldim | yazdım | gördüm |
| sen | geldin | yazdın | gördün |
| o | geldi | yazdı | gördü |
| biz | geldik | yazdık | gördük |
| siz | geldiniz | yazdınız | gördünüz |
| onlar | geldiler | yazdılar | gördüler |
After f, s, t, k, ç, ş, h, p the d hardens to t: git → gitti (went), iç → içti (drank), konuş → konuştu (spoke), bak → baktı (looked).
Negative: stem + -ma/-me + -dı: gelmedim (I didn't come), anlamadım (I didn't understand). Question: the ending stays on the verb and mi comes after: Geldin mi? - Did you come? Yemek yediniz mi? - Have you eaten?
-dı covers both "I came" and "I have come" ("I had come" has its own form, -mıştı, which comes later): Hiç Türkiye'ye geldin mi? - Have you ever been to Turkey? Evet, geçen yıl geldim. - Yes, I came last year. So do not look for a separate perfect tense.
The choice between -dı and -mış is about evidence, not time. If you saw it, did it or are sure of it, use -dı: Dün akşam balık yedik. - We ate fish last night. If you heard about it or are inferring it, use -mış (see the next topic).
Застосуйте цю граматику у вправах курсу A1
Вправи для практикиDün sinemaya gittim.
Вчора я ходив у кіно.
git-ti-m: я ходив (особисто!). Тверда t → -ti (не -di). 'Dün' = вчора.
Kahvaltıda yumurta yedim, çay içtim.
На сніданок я їв яйця і пив чай.
ye-di-m (їв, м'яка → -di); iç-ti-m (пив, тверда ç → -ti).
Seni dün görmedim, neredeydin?
Я тебе вчора не бачив, де ти був?
gör-me-di-m: заперечне минуле. Заперечення -me- стоїть перед суфіксом часу -di.
Перевірка для цієї теми готується
Готові підказки безкоштовні
Практикувати в курсі
Застосуйте цю граматику у вправах курсу A1