Граматичний довідник

11 голосних гінді та їхні форми матра

Я можу розпізнавати і читати всі 11 голосних гінді

33 приголосних гінді за групами артикуляції

Я можу розпізнавати всі 33 приголосних гінді та розуміти придих

Спеціальні знаки та сполуки приголосних

Я можу читати лігатури та розуміти знаки назалізації

Порядок слів SOV та базові моделі речень

Я можу складати базові речення гінді у порядку SOV

Negation with नहीं, न, and मत

Can make negative statements and prohibitions

Question words: कौन/क्या/कहाँ/कब/क्यों/कैसे/कितना + क्या as yes/no marker

Can ask and understand basic questions

Сполучники: аур/ле̄кін/йа̄/кйо̃кі/ісліє/кі

Може з'єднувати ідеї базовими сполучниками гінді для додавання, контрасту, альтернатив та причини/наслідку

जो відкриває підрядне, а वह йому відповідає

Я можу побудувати підрядне із співвідносним словом

उसने कहा कि — और हिंदी में काल नहीं बदलता

I can report what somebody said without changing their tense

जब तक, जैसे ही, के बाद, से पहले — समय जोड़ने वाले

I can say when, as soon as, until and after something happened

अगर ... होता तो ... होता — जो हुआ ही नहीं

I can say what would have happened if things had gone differently

याद आना, समझ में आना, पसंद आना — जहाँ व्यक्ति कर्ता नहीं

I can use the experiencer pattern for remembering, understanding and liking

जिसे, जिसका, जिनसे — जो का पूरा रूपांतर

I can build a relative clause where the relative word is not the subject

चलना अच्छा है — क्रिया जब कर्ता बन जाती है

I can make a verb the subject of a sentence

SOV से हटकर — क्या आगे रखें और क्यों

I can move a phrase for emphasis without breaking the sentence

उसने कहा कि आ जाओ — आदेश को दोबारा कहना

I can report an instruction somebody gave me

कि, ताकि, जैसे, मानो — उपवाक्य जोड़ने की पूरी सूची

I can build a sentence with two or more subordinate clauses

पढ़ने वाला आदमी, मेज़ पर रखी किताब — बिना जो के

I can replace a jo clause with a participial phrase

ही, तो, बात यह है कि — किसी अंश को उभारना

I can foreground exactly the element I mean

क्या छोड़ा जा सकता है और क्या नहीं

I can understand rapid speech where much is left unsaid

Займенники гінді з 3 рівнями ввічливості

Я можу використовувати займенники з відповідним рівнем ввічливості

Присвійні: мера̄/тера̄/тумха̄ра̄/а̄пка̄/уска̄/хама̄ра̄ + узгодження

Може виражати належність присвійними займенниками з правильним узгодженням роду/числа

कुछ, कोई, सब, हर, सारा — कितना और कौन-सा अनिश्चित

I can say some, any, all, every and none

जो भी, जब भी, कहीं भी — 'चाहे कुछ भी हो'

I can say whatever, whenever and wherever

Теперішній час होना: हूँ, है, हो, हैं

Я можу відмінювати होना і будувати заперечні речення

Present habitual tense: stem + ता/ती/ते + हूँ/है/हैं

Can describe habitual actions and daily routines

Simple past tense: stem + -ा/-ी/-े with split ergativity introduction

Can narrate past events using simple past with intransitive verbs

Transitive past: subject + ने, verb agrees with object (split ergativity)

Can form transitive past tense sentences with correct ने marking and object agreement

Imperative forms: तू (bare stem), तुम (-ओ), आप (-इए) commands

Can give commands and make requests at appropriate politeness levels

Теперішній тривалий: основа + раха̄/рахӣ/рахе̄ + хӯ̃/хай/хаи̃

Може описувати поточні дії у тривалому часі з правильним узгодженням роду

Майбутній час: основа + -ӯ̃ґа̄/-еґа̄/-е̃ґе̄ тощо

Може виражати плани на майбутнє з правильними суфіксами особи/роду

Модальні дієслова: інфінітив + ча̄хна̄ (хотіти) / сакна̄ (могти)

Може виражати бажання та здібності за допомогою ча̄хна̄ і сакна̄ з правильними формами

Дієслова з давальним суб'єктом: мудже бхӯкх лаґӣ, мудже пасанд хай

Може виражати фізичні відчуття, уподобання та знання за допомогою давальних конструкцій

Поєднання двох дій через -कर

Я можу поєднати дві дії в одному реченні

Друге дієслово, що додає відтінок

Я впізнаю складене дієслово та його відтінок

Робити самому, змусити зробити, зробити чужими руками

Я можу сказати, що мені щось зробили

Пасив із дієприкметником та जाना

Я можу побудувати пасивне речення

मुझे जाना चाहिए, मुझे जाना है, मुझे जाना पड़ा — तीन तरह की बाध्यता

I can tell apart advice, intention and unavoidable obligation

शायद, चाहे, ताकि के साथ संभावनार्थक रूप

I can express possibility, purpose and polite hesitation

खुलना/खोलना, टूटना/तोड़ना — एक ही अर्थ की दो क्रियाएँ

I can choose between the verb that happens and the verb that is done

लगना — लगता है, लग गया, लगने लगा: एक क्रिया, कई काम

I can use lagna for seeming, for duration and for starting to do something

होना — होना, हो जाना, होता है: अस्तित्व, बनना और नियम

I can tell apart being something, becoming something and something being generally so

इंतज़ार करना, याद रखना — हिंदी की सबसे उपजाऊ रचना

I can build and understand verbs made of a noun plus karna or hona

कर पाना — कर सकना: 'मैं कर सकता हूँ' और 'मैं कर पाया'

I can distinguish being able to do something from managing to do it

करता रहना, किए जाना — काम जारी रखने के ढाँचे

I can say that an action continued or kept being repeated

उठना, बैठना, पड़ना, रखना — ले, दे, जा के आगे

I can hear what the less common vector verbs add

तीन पक्ष × तीन काल — पूरी व्यवस्था एक जगह

I can place any Hindi verb form in the tense and aspect grid

कौन-सी क्रिया कौन-सा परसर्ग लेती है

I can use the right postposition with a verb I have just learned

होगा, शायद, ज़रूर, लगता है — कितना यक़ीन

I can grade how certain I am about something

कब सादा भूत, कब पूर्ण, कब संयुक्त क्रिया

I can choose the aspect that carries the nuance I mean

Чоловічий/жіночий рід та узгодження прикметників і дієслів

Я можу визначати рід іменників і застосовувати узгодження

Зміни форми іменників/прикметників перед післяйменниками

Я можу застосовувати непрямий відмінок до іменників і прикметників

सीधा और तिर्यक बहुवचन — चारों प्रकार की संज्ञाएँ

I can form the plural of any noun, direct or oblique

Присвійний післяйменник з узгодженням роду

Я можу виражати приналежність з правильним узгодженням роду

Локативні післяйменники та вступ до непрямого відмінка

Я можу використовувати में/पर для місця і застосовувати непрямий відмінок

को as dative/object marker + pronoun forms (मुझे/तुम्हें/उसे/हमें/इन्हें)

Can use को for indirect objects, experiencer constructions, and specific direct objects

से: from, by, with (instrument), comparison

Can express origin, instrument, and comparison using से

Складені післялоги: ке̄ ліє, ке̄ ба̄ре̄ ме̃, ке̄ са̄тх, ке̄ ба̄д, ке̄ пахле̄

Може використовувати складені післялоги для вираження мети, супроводу, часової послідовності та теми

Variable (-ा/-ी/-े) and invariable adjectives with gender/number agreement

Can use adjectives with correct gender/number agreement

से, से ज़्यादा, सबसे — तुलना के तीन ढाँचे

I can compare two things and name the best of a group

Numbers 1-100: each with unique Hindi form (not compositional like English)

Can use Hindi numbers 1-100 in everyday contexts

पहला, दूसरा, आधा, डेढ़, सवा, पौने

I can give an order, a floor number and a quantity with a fraction in it

हज़ार, लाख, करोड़, अरब — और भारतीय अंक-विभाजन

I can read and write large numbers the way they appear in India

Дні, годинник, кал = вчора І завтра

Може називати час, дні тижня та правильно використовувати кал/а̄дж/парсо̃ з відповідним часом

धन्यवाद या शुक्रिया — एक ही अर्थ, दो परंपराएँ

I can recognise the register of a word and choose one that fits the situation

ए-इज़ाफ़त, बे-, ना-, -आत — फ़ारसी से आई रचनाएँ

I can recognise Persian formations and read them correctly

देखना/निहारना, कहना/बोलना/बताना, अच्छा/बढ़िया/उत्तम

I can choose between near-synonyms by register and collocation

Прислівники місця (йаха̄̃/ваха̄̃), часу (абхӣ/пхір), способу (дхӣре̄/джалдӣ)

Може використовувати прислівники місця, часу, способу та ступеня у правильній позиції

Трирівнева система ввічливості: тӯ < тум < а̄п + джӣ

Може обрати відповідний рівень ввічливості (тӯ/тум/а̄п) та використовувати джӣ для вираження поваги

Доконаний час із चुका та дієприкметником з होना

Я можу сказати, що щось уже сталося

ही, भी और तो — छोटे शब्द जो अर्थ बदल देते हैं

I can place hi, bhi and to correctly and hear what they add

इसलिए, फिर भी, वरना, दरअसल — विचार जोड़ने वाले शब्द

I can link two sentences to show result, contrast or an alternative

नहीं, न और मत — तीन निषेध और उनके क्षेत्र

I can choose the right negative for a statement, a clause and a command

दिन भर, शाम तक, सुबह से लेकर रात तक

I can say how long something lasted and how far it extended

तो, ना, ही, जी — बातचीत को स्वाभाविक बनाने वाले कण

I can soften, confirm and emphasise the way a native speaker does

धीरे-धीरे, चाय-वाय — दोहराव जो हिंदी में हर जगह है

I can use reduplication for gradualness, distribution and vagueness

वाला, -पन, -ई, -दार — नए शब्द बनाने वाले प्रत्यय

I can recognise a word I have not met from the suffix on it

राजकुमार, माता-पिता, यथासंभव — संस्कृत से आए समास

I can break a long compound into its parts and guess its meaning

सुंदरता, मित्रता, बचपन, ऊँचाई — गुण से संज्ञा

I can build an abstract noun from an adjective or a verb

चलता हुआ, बैठा हुआ — क्रिया से बने विशेषण

I can describe someone by what they are doing or what has been done to them

-ते ही, -ते-ते, -ते समय — बिना उपवाक्य के समय बताना

I can say 'the moment something happened' without a full clause

किसे को लगता है और किसे नहीं — सजीव और निश्चित कर्म

I can decide whether a direct object needs ko

के द्वारा, के अनुसार, के बावजूद, के बारे में

I can read a notice or an article and follow its postpositions

ने कब, क्यों और किन अपवादों के साथ

I can apply ne correctly including its exceptions

जी, भैया, दीदी, साहब — किसे कैसे बुलाएँ

I can address a stranger, a shopkeeper and an elder correctly

आप, बहुवचन क्रिया और तीसरे व्यक्ति का आदर

I can speak about and to an elder with the right agreement throughout

कैसे माँगें, कैसे मना करें, कैसे असहमत हों

I can make a request, refuse and disagree while staying polite

श्रीमान, महोदय, आदरणीय, श्रीमती — कब और किसे

I can open a formal letter or address an audience appropriately

देखते हैं, कोशिश करूँगा — जो कहा नहीं गया

I can hear a soft refusal and a non-committal answer for what they are

दिल से, सिर पर, हाथ में — रोज़मर्रा के मुहावरे

I can understand and use common body-part idioms

अब पछताए होत क्या — रोज़ सुनाई देने वाली कहावतें

I can recognise a common proverb and understand what it is being used to say

आवेदन, सूचना, समाचार — लिखित हिंदी की शैली

I can read an official notice and write a simple application

कब अंग्रेज़ी शब्द स्वाभाविक है और कब नहीं

I can mix English into Hindi the way an urban speaker does

पहले, उसके बाद, अंत में — बात को क्रम में रखना

I can structure a paragraph so a reader can follow it

भोजपुरी, अवधी, ब्रज — मानक के पीछे क्या है

I can tell standard Hindi from a regional variety and follow the difference

सरकारी और अकादमिक हिंदी की शब्दावली और वाक्य-रचना

I can read a government circular or an academic paper in Hindi

सुर्ख़ियाँ, सूत्रों के अनुसार, कथित रूप से

I can read a Hindi newspaper report and recognise what is asserted and what is attributed

अनुप्रास, उपमा, रूपक — भाषण और लेखन के अलंकार

I can recognise the standard figures and use a few in my own writing

धारा, वाद, आवेदक, प्रतिवादी — अदालत और दफ़्तर की भाषा

I can follow a legal notice or an administrative order

ब्रज का असर, पुरानी क्रिया-रूप, फ़िल्मी गीत की भाषा

I can follow a film song or a poem without treating its grammar as errors

वे ग़लतियाँ जो रूसी भाषियों में उन्नत स्तर पर भी बनी रहती हैं

I can audit my own Hindi for the errors my first language causes

श्लेष, तुकबंदी, हिंग्लिश चुटकुले

I can follow a joke or a pun and see why it works

संबोधन, संरचना, बल — मंच से बोलना

I can structure and deliver a short formal speech

शोध-पत्र की संरचना, उद्धरण, तर्क

I can write a structured argument in academic Hindi

एक ही बात को पाँच तरह से कहना

I can say the same thing at any register the situation calls for

कथन, संवाद, वर्णन — हिंदी में लिखना

I can write a short narrative that reads as Hindi rather than as translation

अपने लिखे को जाँचने की व्यवस्थित सूची

I can revise my own Hindi systematically rather than by feel

दो कर्ता, मिश्रित लिंग, को वाला कर्म — किससे मिलाएँ

I can resolve an agreement conflict correctly

रामायण और महाभारत के संदर्भ जो रोज़ बोले जाते हैं

I can recognise a classical allusion and understand what it implies

संस्कृत से अपभ्रंश तक, अपभ्रंश से खड़ी बोली तक

I can explain why Hindi has the vocabulary layers it has

एक व्याकरण, दो लिपियाँ, दो शब्द-भंडार

I can describe the relationship between Hindi and Urdu accurately

राजभाषा, त्रिभाषा सूत्र, हिंदी पट्टी

I can discuss Hindi's official position without misstating it

क्या सीधे जाता है, क्या नहीं, और क्या पुनर्रचना माँगता है

I can translate a Russian paragraph into Hindi without importing its syntax

प्रेमचंद से लेकर आधुनिक कविता तक — पढ़ने के औज़ार

I can discuss a Hindi text using the standard critical vocabulary